Oficjalne statystyki za rok 2025 i początek 2026 są alarmujące – liczba incydentów fizycznych rośnie, a nauczyciele oraz rodzice w Szkocji czują się coraz częściej pozostawieni sami sobie. Radzimy, co robić, jeśli Ty – jako nauczyciel – lub Twoje dziecko znalazło się w trudnej sytuacji.
Jeśli Ty lub Twoje dziecko doświadczacie przemocy w szkole, pamiętaj: nie jesteś sam. Oto konkretne kroki i miejsca, gdzie czeka na Ciebie profesjonalna pomoc psychologiczna i wsparcie prawne.
Polonijne wsparcie: Pomoc psychologiczna dla Polaków w Szkocji
Przemoc w szkole to nie tylko siniaki, to przede wszystkim trauma. Jeśli czujesz, że stres Cię przerasta, kluczowe jest wsparcie w języku ojczystym.
Feniks – To najważniejszy punkt na mapie dla każdego, kogo interesuje pomoc psychologiczna dla Polaków w Szkocji. Specjaliści z Feniksa doskonale znają realia życia na emigracji i oferują terapię dostosowaną do traum doświadczonych w pracy czy szkole.
Pamiętaj o GP – Twój lekarz rodzinny to pierwszy krok do uzyskania wsparcia w ramach NHS. Jeśli potrzebujesz pilnej konsultacji, możesz poprosić o skierowanie do specjalisty, zaznaczając potrzebę rozmowy z polskim psychologiem w Szkocji (często możliwe dzięki usługom tłumaczeniowym).
Dla nauczycieli i personelu: Twoje bezpieczeństwo to Twoje prawo
Wielu Polaków pracuje w szkockim systemie edukacji jako PSA (asystenci) czy nauczyciele. Jeśli zostałeś zaatakowany, system SHE Assure to Twoja polisa ubezpieczeniowa. Każde uderzenie czy wyzwisko musi trafić do systemu raportowania Rady Miasta (czyli Councila)
Prawa pracownicze w Szkocji: zgodnie z prawem BHP (Health and Safety), pracodawca ma tzw. Duty of Care. Jeśli szkoła nie zapewnia Ci bezpieczeństwa, łamie prawo.
Związki zawodowe (EIS, UNISON): Nie bój się prosić o pomoc swojego Union Rep. To oni są od tego, by walczyć o Twoje odszkodowanie i lepsze warunki pracy.
Pracując jako nauczyciel lub asystent w szkockiej szkole, często możesz czuć presję, by „zacisnąć zęby”. To błąd. Każde ugryzienie czy uderzenie to naruszenie zasad BHP.
CO ROBIĆ?
1. Rejestruj wszystko (System SHE Assure)
W Szkocji „co nie jest zapisane, nie istnieje”. Każdy incydent zgłaszaj w systemie SHE Assure. Jeśli dyrekcja sugeruje, by tego nie robić „dla dobra opinii szkoły”, pamiętaj: to Twoje jedyne zabezpieczenie, jeśli za kilka miesięcy wystąpisz o zwolnienie chorobowe z powodu stresu lub urazu.
2. Wyjdź z cienia (Związki Zawodowe)
Jako Polak możesz nie być przyzwyczajony do siły związków, ale w Szkocji EIS lub UNISON to Twoja tarcza.
Skontaktuj się ze swoim Union Rep w szkole.
Jeśli czujesz się zagrożony, proś o Individual Risk Assessment. Masz prawo wiedzieć, jakie kroki szkoła podjęła, by dany uczeń Cię ponownie nie zaatakował.
3. Zdrowie psychiczne to podstawa
Nie czekaj, aż wypalenie zawodowe zamieni się w depresję. Skorzystaj z Employee Assistance Programme (EAP) – to darmowa, poufna linia wsparcia dla pracowników Councilu. Możesz tam poprosić o rozmowę z terapeutą (często dostępni są tłumacze).
Dla rodziców: Jak chronić dziecko przed agresją?
Jeśli Twoje dziecko mierzy się z bullyingiem, musisz działać zgodnie ze szkockimi procedurami.
Oficjalny protokół: Każde zgłoszenie powinno być odnotowane w systemie SEEMiS. Pytaj o to podczas każdego spotkania z dyrekcją.
Darmowe porady uzyskasz w Enquire: To szkocka instytucja doradcza, która podpowie Ci, jak wyegzekwować od szkoły dodatkowe wsparcie (ASN) lub jak bezpiecznie przenieść dziecko do innej placówki.
Jeśli problemem jest bariera językowa – pamiętaj, że masz prawo do bezpłatnego tłumacza podczas każdej oficjalnej rozmowy w szkole.
Masz prawo czuć się bezpiecznie. Jeśli Twoje dziecko wraca ze szkoły z płaczem lub śladami pobicia, działaj natychmiast, ale spokojnie i proceduralnie. Oto co robić:
1. Zasada „Screen & Report”
Zdjęcia: Rób zdjęcia siniaków czy zniszczonych ubrań.
Dziennik: Notuj co, gdzie i kto. „Uczeń X uderzył mnie na przerwie, pani Y to widziała, ale tylko kazała mu przeprosić”. To bezcenny dowód.
2. Słowa klucze w rozmowie ze szkołą
Podczas spotkania z Guidance Teacher lub Head Teacher używaj konkretnych terminów, które zmuszają ich do działania:
”I want to formally report a Safeguarding Concern.” (Zgłaszam formalną obawę o bezpieczeństwo).
”Is this incident recorded in SEEMiS?” (Czy to jest w systemie?).
”What is the school’s Anti-bullying Policy in this case?” (Jaka jest polityka szkoły w tej sprawie?).
3. Twoje prawo do wyboru (Placing Request)
Jeśli przemoc się powtarza, a szkoła twierdzi, że „nic więcej nie może zrobić”, masz prawo ubiegać się o przeniesienie dziecka do innej szkoły ze względów bezpieczeństwa. Skontaktuj się z organizacją Enquire – oni pomogą Ci sformułować wniosek tak, by Council nie mógł go łatwo odrzucić.
Gdzie szukać pomocy w języku polskim?
- Feniks (Edynburg): Jeśli trauma po ataku jest silna, Feniks oferuje terapię w języku polskim. To miejsce, gdzie zrozumieją specyfikę życia na emigracji.
- Citizens Advice Bureau: Pomogą Ci zrozumieć Twoje prawa pracownicze lub prawa ucznia, jeśli czujesz się dyskryminowany.
- Police Scotland (101): Jeśli doszło do poważnego pobicia lub kradzieży, nie bój się dzwonić. Możesz poprosić o polskiego tłumacza („Polish interpreter, please”).
Pamiętaj: Agresja w szkole nie jest „normalną częścią dorastania” ani „ryzykiem zawodowym”. W Szkocji masz prawo do szacunku i bezpieczeństwa, bez względu na to, czy stoisz przy tablicy, czy siedzisz w ławce.
4. Ważne kontakty i linki
Dla czytelników edynburg.online przygotowaliśmy listę szybkich kontaktów:
- Childline: 0800 1111 (darmowa pomoc dla dzieci, dostępni tłumacze).
- Respectme: Szkocka agencja przeciwko bullyingowi – kopalnia wiedzy dla rodziców.
- Breathing Space: Infolinia dla osób w kryzysie emocjonalnym.
Podsumowanie: Nie daj sobie wmówić, że agresja to „część pracy” lub „etap dorastania”. Prawo stoi po Twojej stronie. Jeśli czujesz, że potrzebna Ci pomoc psychologiczna w Edynburgu lub innym szkockim mieście, zgłoś się do organizacji polonijnych już dziś.
Masz podobne doświadczenia? Napisz do nas lub podziel się komentarzem na grupie dyskusyjnej edynburg.online. Twoja historia może pomóc innym!
